Wat zijn AI-agents?

Shihan pic Shihan Wang Utrecht University AI-agents

Het woord 'agent' wordt in het Cambridge-woordenboek gedefinieerd als een persoon of ding dat een bepaald effect of verandering teweegbrengt (https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/agent). In de context van kunstmatige intelligentie (AI) verwijzen AI-agents naar intelligente, autonome entiteiten (of softwaresystemen) die kunnen handelen binnen een omgeving (zie ook Tekstvak 1). Deze agents maken al deel uit van ons dagelijks leven, denk bijvoorbeeld aan toepassingen zoals navigatiesystemen die ons assiteren tijdens het rijden, gepersonaliseerde mobiele apps die herinneringen sturen om fysieke actief te zijn en generatieve AI-tools zoals ChatGPT, die gebruikers antwoorden geven op hun vragen. Franklin en Graesser [1] geven een uitgebreidere definitie en beschrijven een autonome agent als "a system situated within and a part of an environment that senses that environment and acts on it, over time, in pursuit of its own agenda and so as to effect what it senses in the future". Deze definitie benadrukt de actieve en dynamische aard van AI-agents in hun omgevingen, met de nadruk op hun vermogen om hun omgeving in de loop van de tijd te observeren, te handelen en te beïnvloeden.

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van AI-agents?

AI-agents worden als intelligent en autonoom beschouwd, wat betekent dat ze (relatief) onafhankelijk opereren terwijl ze cognitie-achtige capaciteiten vertonen. Deze agents volgen niet alleen voorgeprogrammeerde instructies, maar kunnen ook beslissingen nemen en zich aanpassen aan veranderingen in de omgeving. AI-agents kennen vier eigenschappen: redeneren, handelen, interacteren en leren (zie ook tekstvak 1).

  • Redeneren: AI-agents kunnen redenen geven over hun observaties van de omgeving om beslissingen te nemen of problemen op te lossen. Redeneren - gebaseerd op bewijs en logica – is de basis voor effectieve besluitvorming [2]. Een AI-systeem kan bijvoorbeeld ‘input’ data verwerken om te bepalen welke actie optimaal is en kan uitleggen hoe de gegevens worden gewogen om tot een beslissing te komen.
  • Handelen: AI-agents kunnen handelen op basis van hun omgeving, inclusief handelingen die hun omgeving veranderen. Denk bijvoorbeeld aan hoe een autonome auto de navigatie en besturing zodra het is geactiveerd.
  • Interactie: AI-agents kunnen interacteren met mensen of andere agents binnen hun omgeving. Bijvoorbeeld: AI-gedreven chatbots communiceren met gebruikers in hun moedertaal (bijv. [3] ) of een groep robots communiceert en werkt samen om pakketten te bezorgen (bijv. [4] ).
  • Leren: Tot slot is kunnen AI-agents leren. Door de uitkomsten van eerdere beslissingen te analyseren, kunnen ze hun toekomstige keuzes aanpassen om de prestaties te verbeteren en de beste handelingsoptie te selecteren in dynamische omgevingen. Gepersonaliseerde mobiele apps kunnen bijvoorbeeld op basis van gebruikersvoorkeuren herinneringen aangepassen qua timing en gepersonaliseerde inhoud [5].

Samenvattend zijn AI-agents dynamische, intelligente en autonome systemen. Ze redeneren, handelen, interacteren en leren, waardoor ze effectief kunnen opereren in complexe, real-world omgevingen terwijl ze gebruikers gepersonaliseerde en geavanceerde ondersteuning bieden.

Wat is de relatie tussen mensen en AI-agents die kunnen redeneren, handelen, interacteren en leren?

Ondanks hun 'intelligentie' en 'autonomie' hebben AI-agents nog steeds menselijke intelligentie nodig voor hun ontwikkeling en verfijning. Een opkomende trend in AI-onderzoek is de integratie of combinatie van menselijke intelligentie en agent-intelligentie, ook wel hybrid intelligence genoemd [6]. Dit maakt gebruik van de complementaire sterke punten van zowel mensen als AI-agenten, om zo tot een beter resultaat te komen. Daarnaast wordt verwacht dat het betrekken van mensen bij de ontwerp- en leerfases van deze systemen dat AI-agents beter worden afgestemd op menselijke doelen, wat zou leiden tot effectievere, ethischere en gebruikersgerichte oplossingen.

Hoe is dit artikel tot stand gekomen?

Dit antwoord is gereviewed door Karin Jongsma

Gepubliceered op: 8 April 2025

Citeer dit artikel

[1] Franklin, S. and Graesser, A.. “Is it an Agent, or just a Program?: A Taxonomy for Autonomous Agents”. International workshop on agent theories, architectures, and languages, vol 1193, pp. 21-35, August 1996. https://doi.org/10.1007/BFb0013570

[2] Yazdanpanah, V., Gerding, E.H., Stein, S. et al. “Reasoning about responsibility in autonomous systems: challenges and opportunities”. AI & Society, vol 38, no. 4, pp.1453-1464, 2023. https://doi.org/10.1007/s00146-022-01607-8

[3] Adiwardana, D., Luong, M.T., So, D.R., Hall, J., et al. “Towards a human-like open-domain chatbot”. arXiv preprint. 2020. https://doi.org/10.48550/arXiv.2001.09977

[4] Zhu C., Dastani M, and Wang S. "A survey of multi-agent deep reinforcement learning with communication". Autonomous Agents and Multi-Agent Systems 38(1). 2024. https://doi.org/10.1007/s10458-023-09633-6

[5] Wang S., Sporrel K., van Hoof H. et al. "Reinforcement Learning to Send Reminders at Right Moments in Smartphone Exercise Application: A Feasibility Study". International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021. https://doi.org/10.3390/ijerph18116059

[6] Akata, Z., Balliet, D., De Rijke, M., et al. “A research agenda for hybrid intelligence: augmenting human intellect with collaborative, adaptive, responsible, and explainable artificial intelligence”. Computer, vol. 53, no. 8, pp.18-28. 2020 doi: 10.1109/MC.2020.2996587

[7] Swanepoel, D. “Does Artificial Intelligence Have Agency?” Inês Hipólito, Robert William Clowes & Klaus Gärtner, The Mind-Technology Problem : Investigating Minds, Selves and 21st Century Artefacts. Springer Verlag. pp. 83-104, 2021. https://doi.org/10.1007/978-3-030-72644-7_4

[8] van Lingen MN, Giesbertz NAA, van Tintelen JP, Jongsma KR. “Why We Should Understand Conversational AI as a Tool”. Am J Bioeth. vol. 23, no. 5, pp. 22-24. May 2023. doi: 10.1080/15265161.2023.2191039. PMID: 37130401.

©De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 4.0 Internationaal, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de gebruiksvoorwaarden voor meer informatie.

Heb je het antwoord dat je zocht niet gevonden?
Stel je vraag! Vragenoverzicht In behandeling Hoe worden je vragen beantwoord? Over ons