‘‘De continue vooruitgang in het ontwerp van diagnostische systemen (…) zal de traditionele rol van de arts als ‘spin in het web’ laten verdwijnen, als het mogelijk wordt om diagnostische vaardigheden te vervangen door meer accurate, betrouwbare en kosteneffectieve computerprogramma’s.’2
Een vergelijkbaar standpunt is ook recentelijk door Goldhahn (2018) ingenomen, die meent dat AI-systemen uiteindelijk ‘‘over het algemeen beter [worden] dan artsen’’ 3 en het tot hun vervanging zal leiden.
Toch lijken deze claims op dit moment zowel niet realistisch als niet wenselijk. Deze regelmatig terugkomende standpunten over het vervangen van artsen door AI zijn sterk bekritiseerd en er wordt nadrukkelijk gepleit voor een genuanceerder beeld (i.e., Miller 1990, Jiang et al. 2017, Recht and Bryan 2017). In plaats van een vervanging van artsen en hun taken, beargumenteren deze auteurs juist dat AI vooral moet worden gezien als hulp of ondersteuning van medische professionals. AI, gezien als hulp voor de arts, geeft een realistischer beeld van de huidige situatie, omdat veel van de vaardigheden van artsen niet overgelaten kunnen worden aan een AI systeem. Artsen zijn immers geen diagnosemachines; een goede arts luistert, stelt gerust, leest tussen de regels en ziet de patiënt met zijn ziekte als geheel in zijn of haar context, dit zijn zaken die een AI systeem simpelweg niet kan overnemen. Daarnaast is het nemen van verantwoordelijkheid een belangrijk onderdeel van goede zorgverlening, wat op dit moment behouden is tot de arts.
Het is dus niet waarschijnlijk dat AI systemen in de nabije toekomst artsen compleet gaan vervangen, er zijn ook aanwijzingen dat dit niet wenselijk is. Het is, aan de andere kant, wel waarschijnlijk dat AI een belangrijke rol zal gaan spelen in het werk van medische professionals, door hen bijvoorbeeld te helpen met het schrijven van rapporten, initiële diagnoses te geven of te voorspellen hoe groot de kans is dat iemand een ziekte ontwikkeld. Om dit mogelijk te maken, zal er vooral aandacht moeten worden besteed aan hoe mens en AI kunnen ‘samenwerken’ in de zorg (in plaats van hoe AI artsen zou kunnen vervangen) en welke voorwaarden er zijn voor goed gebruik in de praktijk.